Zakaz palenia drewnem – od kiedy obowiązują przepisy?

Wbrew powszechnym obawom, w 2026 roku nie obowiązuje ogólnokrajowy zakaz palenia drewnem w domach. Jedynym wyjątkiem jest Kraków, gdzie od września 2019 roku całkowicie zabroniono spalania paliw stałych. Decydujące znaczenie mają natomiast lokalne uchwały antysmogowe i wymogi techniczne dla urządzeń grzewczych. W tym artykule szczegółowo wyjaśniamy, które przepisy rzeczywiście weszły w życie i jak zgodnie z nimi ogrzewać nieruchomość.

Czy w 2026 roku obowiązuje ogólnokrajowy zakaz palenia drewnem?

W przestrzeni publicznej pojawiło się wiele nieścisłości związanych z rzekomym końcem możliwości spalania drewna w gospodarstwach domowych. Źródłem zamieszania stało się głównie rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 30 maja 2025 roku, definiujące parametry drewna energetycznego. Przepis ten dotyczy jednak wyłącznie energetyki zawodowej – czyli elektrowni, elektrociepłowni i sieci dystrybucyjnych – a nie indywidualnych użytkowników.

Jak podkreśla resort klimatu, pojęcie drewna energetycznego nie jest tożsame z drewnem opałowym używanym w kominkach czy piecach domowych. Celem regulacji jest jedynie wyeliminowanie spalania pełnowartościowego surowca w sektorze energetycznym, aby mógł on trafić do przemysłu meblarskiego lub budowlanego. Dla przeciętnego właściciela domu nic się zatem nie zmienia, o ile przestrzega on lokalnych uchwał antysmogowych.

„Rozporządzenie nie dotyczy gospodarstw domowych, tylko tak zwanej energetyki zawodowej” – wyjaśnia Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

Jakie urządzenia grzewcze są legalne od początku 2026 roku?

Od 1 stycznia 2026 roku w większości województw palenie drewnem pozostaje dozwolone, jednak wyłącznie przy użyciu urządzeń spełniających wymogi Ekoprojektu (Ecodesign). Mowa tu o nowoczesnych kominkach z zamkniętą komorą spalania, cechujących się wysoką sprawnością i drastycznie ograniczoną emisją pyłów. Stare, otwarte paleniska oraz tzw. kozy o niskiej efektywności stają się nielegalne w eksploatacji.

Izba Kominiarzy precyzuje, że dla miejscowego ogrzewacza pomieszczeń z zamkniętą komorą spalania wystarczająca jest sprawność na poziomie 73% oraz emisja pyłów nieprzekraczająca 40 mg/m³. Wartość sprawności 80% pojawia się w niektórych uchwałach (np. małopolskiej, śląskiej) jako warunek dalszego używania starszych kominków, ale nie należy jej mylić z normą ekoprojektową. W wielu regionach można więc legalnie eksploatować urządzenie bez certyfikatu, o ile jego dokumentacja potwierdza minimum 80% sprawności.

Dopuszczalne wyjątki dla starszych urządzeń

Wszystkie obowiązujące uchwały antysmogowe przewidują możliwość zamontowania urządzenia redukującego emisję pyłów – może to być filtr, elektrofiltr lub odpowiednia nasada kominowa. Jeśli producent wykaże w badaniach laboratoryjnych, że po instalacji takiego systemu emisja spada do poziomów wymaganych przez Ekoprojekt, stary kominek nadal może być użytkowany. Nie ma przy tym obowiązku fizycznej likwidacji ani wymiany przestarzałego paleniska, gdyż przepisy ograniczają jedynie jego eksploatację, a nie posiadanie.

W których regionach palenie drewnem jest całkowicie lub częściowo zabronione?

Polska mapa restrykcji jest bardzo zróżnicowana – od całkowitego zakazu w Krakowie po brak jakichkolwiek ograniczeń na Podlasiu i Warmii. Lokalne sejmiki wojewódzkie samodzielnie ustalają harmonogramy wycofywania starych kotłów i kominków, dlatego warto znać przepisy obowiązujące w swojej gminie. Poniżej przedstawiamy najbardziej restrykcyjne przykłady.

Kraków

Stolica Małopolski od 1 września 2019 roku objęta jest bezwzględnym zakazem spalania wszelkich paliw stałych – w tym drewna, pelletu i węgla. Kominek może pełnić tu wyłącznie funkcję dekoracyjną, a za złamanie przepisów grozi wysoka grzywna.

Warszawa i województwo mazowieckie

W stolicy od 1 października 2023 roku obowiązuje zakaz używania węgla, natomiast drewno wolno spalać jedynie w urządzeniach z certyfikatem Ekoprojektu. Dodatkowo władze miasta mogą wprowadzać tymczasowe zakazy w tzw. dni smogowe, nawet dla nowoczesnych instalacji. Na całym Mazowszu trwają prace nad nowelizacją uchwały antysmogowej, która przewiduje docelowo eliminację paliw stałych z użytku domowego.

Miejscowości uzdrowiskowe

W gminach o statusie uzdrowiska, takich jak Sopot czy Jedlina-Zdrój, często obowiązuje zakaz palenia drewnem w budynkach podłączonych do sieci ciepłowniczej lub gazowej. Kominek jest tam traktowany jako źródło okazjonalne i w razie przekroczenia norm smogowych można go używać jedynie wtedy, gdy stanowi jedyne źródło ogrzewania danego obiektu.

Dla porównania terminów granicznych w pozostałych województwach przygotowaliśmy zestawienie:

Czym są dni smogowe i jak wpływają na użytkowanie kominków?

Programy ochrony powietrza, wdrażane na poziomie powiatów, umożliwiają wprowadzanie krótkotrwałych zakazów palenia w kominkach, gdy stężenie pyłów PM10 przekroczy określony próg. W Warszawie wynosi on 50 µg/m³, a w innych miastach wojewódzkich wartość ta jest zbliżona. Ograniczenie dotyczy nawet urządzeń posiadających certyfikat Ekoprojektu, chyba że kominek jest jedynym źródłem ciepła w domu lub inne systemy grzewcze uległy awarii.

„W dni smogowe zakaz używania kominków obowiązuje, jeśli budynek ma alternatywne źródło ogrzewania” – podkreślają eksperci Izby Kominiarskiej.

Jak uniknąć mandatu i legalnie ogrzewać dom drewnem?

Przestrzeganie przepisów antysmogowych pozwala uniknąć kar finansowych sięgających 5000 zł. Aby mieć pewność, że korzystanie z kominka jest zgodne z prawem, należy spełnić następujące warunki:

• posiadanie urządzenia grzewczego spełniającego wymogi Ekoprojektu lub, w przypadku starszych modeli, potwierdzonej dokumentacją sprawności na poziomie minimum 80% w wybranych województwach,
• spalanie wyłącznie drewna sezonowanego o wilgotności poniżej 20% – mokry opał nie tylko zwiększa emisję, ale jest wprost zabroniony przepisami,
• zgłoszenie kominka do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB), gdzie odnotowuje się typ i parametry urządzenia,
• regularne przeglądy kominiarskie i potwierdzanie stanu technicznego w protokole – brak aktualnego dokumentu może skutkować sankcjami.

Dodatkowo, w regionach, gdzie uchwały dopuszczają filtry, warto zaopatrzyć się w komplet dokumentów od producenta: deklarację redukcji emisji, certyfikat z badań laboratoryjnych oraz szczegółową instrukcję eksploatacji. Przedstawienie takiej dokumentacji w lokalnym urzędzie gminy daje pewność, że nawet starszy kominek nie zostanie zakwestionowany podczas kontroli.