Ile wynosi 14 emerytura? Sprawdź aktualne zasady wypłat

W 2025 roku pełna kwota 14. emerytury wynosi 1878,91 zł brutto, czyli około 1580 zł netto. Rzeczywista wysokość świadczenia zależy od dochodu – przy emeryturze do 2900 zł brutto przysługuje całość, powyżej działa mechanizm „złotówka za złotówkę”. Poniżej wyjaśniamy wszystkie zasady i terminy.

Czym jest 14. emerytura i czym różni się od trzynastki?

14. emerytura to dodatkowe, coroczne świadczenie pieniężne, które od 2023 roku ma charakter stały. Wprowadzono je, by wspierać seniorów o niższych dochodach, zwłaszcza w okresach wysokiej inflacji. Wysokość dodatku powiązano z obowiązującą w danym roku kwotą minimalnej emerytury, która po marcowej waloryzacji w 2025 roku wzrosła do 1878,91 zł brutto. W efekcie taka sama jest maksymalna stawka „czternastki”.

Trzynasta emerytura również opiewa na 1878,91 zł brutto, lecz – w przeciwieństwie do czternastki – nie stosuje się do niej żadnych progów dochodowych. Oznacza to, że trzynastkę otrzymują wszyscy emeryci i renciści w pełnej wysokości, niezależnie od pobieranej emerytury. Czternastka natomiast jest stopniowo pomniejszana, a przy najwyższych świadczeniach całkowicie znika. Ta różnica decyduje o tym, że dodatkowe wsparcie kierowane jest przede wszystkim do osób o niskich i średnich dochodach.

Podstawę prawną stałego wypłacania czternastej emerytury stanowi ustawa z 26 maja 2023 roku (Dz.U. 2023 poz. 1234). Zgodnie z nią Rada Ministrów co roku określa miesiąc wypłaty – w 2025 roku nastąpi to we wrześniu, na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 31 lipca 2025 roku (Dz.U. 2025 poz. 1049).

Pełna kwota czternastki równa się najniższej emeryturze – w 2025 roku jest to 1878,91 zł brutto, a po odliczeniu składki zdrowotnej i zaliczki na podatek dochodowy daje to około 1580 zł netto.

Kto jest uprawniony do 14. emerytury w 2025 roku?

Świadczenie przysługuje osobom, które na dzień 31 sierpnia 2025 roku pobierają jedno z długoterminowych świadczeń emerytalno-rentowych. Warunkiem jest posiadanie prawa do wypłaty – w przypadku zawieszenia emerytury z powodu przekroczenia limitów dorabiania prawo do czternastki przepada.

Katalog uprawnionych jest bardzo szeroki i obejmuje między innymi:

• emerytury powszechne i pomostowe,
• renty z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinne i socjalne,
• świadczenia przedemerytalne,
• nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,
• rodzicielskie świadczenie uzupełniające (program „Mama 4+”).

Zarówno ZUS, jak i KRUS wypłacają czternastkę w ramach swoich systemów, zachowując zbliżone reguły. Na przykład rolnicy pobierający emeryturę rolniczą z KRUS także mogą liczyć na dodatkowe świadczenie, o ile suma ich dochodów nie przekracza ustawowego limitu. Jeśli zaś osoba otrzymuje jednocześnie emeryturę z ZUS i rentę rodzinną, do ustalenia wysokości czternastki bierze się sumę tych świadczeń – i wypłaca się tylko jedno dodatkowe świadczenie.

Podstawa prawna uprawnień dla konkretnych grup wynika z wielu ustaw. I tak:

• emerytury i renty powszechne – ustawa z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS,
• świadczenia rolnicze – ustawa z 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników,
• emerytury mundurowe – ustawa z 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym służb,
• renty wojskowe – ustawa z 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych,
• świadczenia dla kombatantów – ustawa z 24 stycznia 1991 roku o kombatantach.

Wysokość 14. emerytury w 2025 roku

Podstawą obliczenia jest najniższa emerytura po waloryzacji 2025, czyli 1878,91 zł brutto. Pełną sumę otrzymują osoby, których emerytura lub renta brutto nie przekracza 2900 zł miesięcznie. Powyżej tego progu zaczyna działać mechanizm obniżkowy, który redukuje dodatek o złotówkę za każdą złotówkę nadwyżki.

Jak funkcjonuje obniżanie świadczenia

Mechanizm „złotówka za złotówkę” jest prosty – jeżeli emerytura zasadnicza wynosi 3000 zł brutto, czyli o 100 zł więcej od progu, czternastka zostanie pomniejszona dokładnie o 100 zł. W rezultacie zamiast pełnych 1878,91 zł, świadczeniobiorca otrzyma 1778,91 zł brutto. Przy 3500 zł brutto przekroczenie wynosi 600 zł, a czternastka spada do 1278,91 zł brutto.

W tabeli zebrano przykładowe kwoty dla różnych wysokości emerytury podstawowej – wszystkie dane podano w złotych brutto i netto (przybliżona wartość na rękę po odjęciu składki zdrowotnej i zaliczki na podatek).

Gdyby po odjęciu przekroczenia kwota spadła poniżej 50 zł brutto, ZUS nie wypłaci czternastki w ogóle. Ten techniczny próg wyznacza górną granicę uprawnień – osoby, których emerytura przekracza 4728,91 zł brutto, nie otrzymują dodatkowego świadczenia.

Próg 2900 zł brutto gwarantuje pełną czternastkę – każda złotówka ponad tę wartość zmniejsza dodatek o złotówkę, aż do zera przy dochodach powyżej 4728,91 zł.

Kiedy wypłacana jest 14. emerytura?

Rada Ministrów wyznaczyła wrzesień 2025 roku jako miesiąc wypłaty. Środki trafiają do seniorów razem z podstawową emeryturą, w standardowych terminach ZUS: 1., 5., 6., 10., 15., 20. i 25. dnia miesiąca. Jeśli termin przypada na sobotę lub inny dzień wolny, przelew jest realizowany wcześniej – na przykład świadczenia za 6 września (sobota) wypłacono już 5 września, a za 20 września (sobota) – 19 września.

Rolnicy otrzymujący emeryturę z KRUS mają nieco inne daty – ich wypłaty przypadają na 7, 10, 15, 20 i 25 września, również z przesunięciem na piątek 19 września dla terminu sobotniego. Niezależnie od instytucji wypłacającej, cała procedura odbywa się automatycznie – nie trzeba składać żadnych wniosków. ZUS i KRUS przyznają dodatek z urzędu na podstawie posiadanych danych i wysyłają go wraz z comiesięcznym świadczeniem.

Opodatkowanie i składki a ostateczna kwota na rękę

Od 14. emerytury, tak jak od innych świadczeń, odprowadza się składkę zdrowotną w wysokości 9% oraz ewentualną zaliczkę na podatek dochodowy. W 2025 roku nie podniesiono kwoty wolnej od podatku, która nadal wynosi 2500 zł brutto. Jeśli podstawowa emerytura po waloryzacji przekroczy ten limit, od nadwyżki zostanie naliczony 12% podatek dochodowy. To sprawia, że ostateczna wysokość czternastki netto może się różnić od prostej kalkulacji brutto minus składka – szczególnie u osób z wyższymi dochodami.

W przypadku, gdy po marcowej waloryzacji świadczenie główne przekroczyło 2500 zł, senior stracił wcześniejsze zwolnienie podatkowe i teraz odprowadza podatek także od czternastej emerytury. W efekcie kwota na rękę może być niższa niż w ubiegłorocznych szacunkach.

Kto nie dostanie czternastej emerytury?

Oprócz limitu dochodowego (powyżej 4728,91 zł brutto świadczenie nie jest wypłacane) wykluczone są również osoby, których emerytura lub renta była zawieszona na 31 sierpnia 2025 roku. Dotyczy to sytuacji, gdy np. pracujący emeryt przekroczył dopuszczalne limity zarobków i ZUS wstrzymał wypłatę podstawowego świadczenia. Tak samo dzieje się w przypadku świadczeniobiorców mieszkających w krajach, z którymi Polska nie zawarła odpowiedniej umowy międzynarodowej o zabezpieczeniu społecznym.

Ponadto prawa do czternastki nie mają osoby pobierające wyłącznie świadczenia krótkoterminowe, takie jak zasiłki chorobowe czy renty okresowe, ponieważ nie należą one do katalogu „świadczeń długoterminowych”. Sędziowie i prokuratorzy w stanie spoczynku również są wyłączeni z programu – dla nich przewidziano odrębne regulacje.

Czternasta emerytura nie podlega zajęciom komorniczym i nie wlicza się do dochodu branego pod uwagę przy ubieganiu się o pomoc społeczną, dodatek mieszkaniowy czy świadczenie uzupełniające.