Czy 27 grudnia jest dniem wolnym od pracy?

Nie, 27 grudnia nie jest dniem wolnym od pracy. Mimo statusu święta państwowego – Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego – jest to zwykły dzień roboczy, a pracownicy nie mają prawa do dodatkowego dnia wolnego z tego tytułu. Dowiedz się, dlaczego tak jest i jak skutecznie przedłużyć sobie świąteczny wypoczynek.

Czym jest Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego?

Data 27 grudnia upamiętnia wybuch jedynego zwycięskiego powstania w historii Polski. Do zdarzenia doszło 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu, a bezpośrednim impulsem była wizyta Ignacego Jana Paderewskiego. Jego przemówienie przed hotelem Bazar doprowadziło do polskich manifestacji, które w kontrze do niemieckiej parady wojskowej przerodziły się w regularne walki. Trwały one do 16 lutego 1919 roku, gdy podpisano przedłużenie rozejmu w Trewirze, obejmujące również front wielkopolski.

Powstanie przyniosło wymierne korzyści militarne i materialne. Jednym z największych sukcesów było zdobycie podpoznańskiej Ławicy, gdzie znajdowało się niemieckie lotnisko wojskowe. Przejęto wówczas ponad 300 samolotów, a wartość całego sprzętu oszacowano na przeszło 200 milionów ówczesnych marek niemieckich. Był to największy łup wojenny w historii polskiego oręża od czasów piastowskich. Szacuje się, że po stronie polskiej zginęło ponad 2000 osób, a straty niemieckie były jeszcze wyższe. Ostatni uczestnik zrywu, porucznik Jan Rzepa, zmarł w 2005 roku w wieku 106 lat.

Kiedy ten dzień zyskał rangę święta państwowego?

Inicjatywa ustawodawcza wyszła od prezydenta Andrzeja Dudy, a wspierały ją takie instytucje jak Muzeum Narodowe w Poznaniu, Instytut Pamięci Narodowej czy Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919. Sejm uchwalił ustawę 1 października 2021 roku, a Senat jednogłośnie poparł ją 28 października. Prezydent podpisał dokument 23 listopada 2021 roku w dawnym Hotelu Bazar, gdzie przed wybuchem powstania mieszkał Ignacy Paderewski. Od tego momentu 27 grudnia widnieje w kalendarzu jako święto państwowe, mające na celu oddanie hołdu zwycięzcom i szerzenie wiedzy o tym fragmencie historii. Rok 2026 będzie zatem szóstą rocznicą obowiązywania tych oficjalnych obchodów.

Dlaczego święto państwowe nie oznacza dnia wolnego?

W polskim prawie nie każde święto państwowe jest równoznaczne z dniem ustawowo wolnym od pracy. Katalog takich dni reguluje ustawa z dnia 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy. To ona wymienia konkretne daty, a lista ta nie obejmuje 27 grudnia. W 2025 roku ustawowo przysługuje 14 świątecznych dni wolnych, w tym m.in. 1 i 3 maja oraz 15 sierpnia, jednak Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego się wśród nich nie znalazł. Ustawodawca ma prawo w każdej chwili rozszerzyć ten wykaz, ale do tej pory nie podjął takiej decyzji.

W praktyce oznacza to normalny dzień roboczy we wszystkich przedsiębiorstwach. Pracownicy świadczący pracę 27 grudnia nie nabywają prawa do dodatkowego dnia wolnego, a norma średniotygodniowa na grudzień nie ulega obniżeniu z tego powodu. Święto ma więc charakter wyłącznie pamięciowy i nie wpływa na wymiar czasu pracy. Inaczej jest tylko wtedy, gdy pracodawca sam ustali dzień wolny w harmonogramie – jest to jednak jego wewnętrzna decyzja, a nie obowiązek wynikający z ustawy.

27 grudnia nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy i nie figuruje na liście z 1951 roku – to święto państwowe, ale pracujące.

Jak zaplanować wolne 27 grudnia i przedłużyć sobie święta?

Ponieważ jest to dzień roboczy, jedyną pewną metodą na legalną nieobecność jest skorzystanie z urlopu. Sytuacja wygląda wyjątkowo korzystnie, gdy 27 wypada w piątek lub poniedziałek – wtedy jeden dzień urlopu pozwala połączyć wolne z weekendem i Świętami Bożego Narodzenia. W 2026 roku 27 grudnia przypada w niedzielę, więc nie wpływa bezpośrednio na plan urlopowy, ale jeśli przypada w dzień roboczy, mechanizm jest prosty. Wykorzystanie zaledwie jednego dnia może dać nawet pięć dni nieprzerwanego wypoczynku.

Dostępnych jest kilka ścieżek formalnych, które można rozważyć w zależności od sytuacji zawodowej i rodzinnej:

• złożenie wniosku o zwykły urlop wypoczynkowy – w wielu branżach okres między Bożym Narodzeniem a Nowym Rokiem jest martwy, co zwiększa szanse na akceptację,
• skorzystanie z urlopu na żądanie – przysługuje w wymiarze czterech dni w roku i nie wymaga uzgadniania terminu, jednak odlicza się go z puli urlopu wypoczynkowego,
• wskazanie 27 grudnia jako dnia odbioru za święto przypadające w sobotę – Kodeks Pracy nakazuje udzielić innego dnia wolnego w takiej sytuacji, a jeśli firma nie wyznaczyła terminu odgórnie, pracownik może sam zaproponować datę,
• skorzystanie z urlopu opiekuńczego na dziecko do lat 14 – to dwa dni lub 16 godzin w roku, bez konieczności uzgadniania z pracodawcą, ale prawo przysługuje tylko jednemu z rodziców.

Jak ustalić wymiar czasu pracy w okresie świątecznym?

Planowanie grafiku w grudniu wymaga uwzględnienia zasady obniżania wymiaru czasu pracy. Każde święto ustawowo wolne występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w dniu innym niż niedziela obniża wymiar o 8 godzin. W praktyce oznacza to, że za 25 i 26 grudnia – o ile nie są to niedziele – pracownik ma zaplanowane o 16 godzin mniej. Za święto w sobotę należy wyznaczyć dodatkowy dzień wolny w tym samym okresie rozliczeniowym, natomiast święto w niedzielę nie generuje dodatkowego dnia wolnego. 27 grudnia nigdy nie obniża wymiaru, gdyż nie jest świętem ustawowo wolnym.

Poniższa tabela zestawia kluczowe daty w kontekście wymiaru czasu pracy i dostępności dni wolnych:

Czy urzędy i firmy funkcjonują inaczej 27 grudnia?

Ponieważ nie jest to dzień ustawowo wolny, urzędy co do zasady są otwarte i pracują według standardowego rozkładu godzin. Podobnie działają sklepy, banki i punkty usługowe, chyba że dana jednostka samodzielnie wprowadziła ograniczenia. W latach, gdy 27 grudnia wypada między świętami a weekendem, część firm odgórnie decyduje się na zamknięcie biura lub ogranicza obsadę, ale nie wynika to z przepisów, tylko z polityki organizacji. Dla klientów indywidualnych oznacza to, że przed wizytą w placówce warto sprawdzić jej lokalny harmonogram.

Inaczej sprawa wygląda w przypadku usług kurierskich. 25 i 26 grudnia doręczenia są wstrzymane, natomiast 27 grudnia kurierzy wracają do standardowej pracy i realizują zaległe przesyłki. Jeśli przesyłka nie dotarła przed świętami, właśnie tego dnia jest największa szansa na jej otrzymanie. Warto też pamiętać, że w okresie przedświątecznym najlepiej nadać paczkę do 19 grudnia, by mieć pewność doręczenia przed Bożym Narodzeniem.

Wykorzystując jeden dzień urlopu 27 grudnia, można połączyć święta z weekendem i uzyskać nawet pięć nieprzerwanych dni wolnych.

Jak zapamiętać, które święta faktycznie zwalniają z pracy?

Utrwalenie sobie prostej checklisty pozwala szybko ocenić, czy w danej dacie obowiązuje nas stawienie się w firmie. W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy dzień figuruje w ustawie z 1951 r. o dniach wolnych od pracy – obecnie znajduje się tam 14 pozycji. Jeśli data nie jest wymieniona, nie daje automatycznego zwolnienia, nawet jeżeli ma rangę święta państwowego. W razie wątpliwości pracownicy mogą sięgać po wewnętrzne regulaminy lub uzgodnienia z przełożonym. Pamiętaj, że 27 grudnia jest dniem pamięci, ale nie odpoczynku, więc planując dłuższą przerwę, trzeba postawić na urlop wypoczynkowy lub opiekuńczy.