Ile zarabia 5 procent najbogatszych Polaków?

W 2026 roku, aby znaleźć się w grupie 5 proc. najlepiej zarabiających pracowników etatowych, trzeba osiągać dochód około 17,5 tys. zł brutto miesięcznie, co daje w przybliżeniu 12 200 zł netto. Próg ten opiera się na aktualnych danych GUS oraz analizach Ministerstwa Finansów i sytuuje cię wyraźnie powyżej typowych zarobków w Polsce. Więcej o szczegółach i o tym, gdzie wypadasz na drabinie dochodowej, przeczytasz w naszym artykule.

Co oznacza 5 proc. najbogatszych Polaków?

Grupa 5 proc. najbogatszych to statystycznie co dwudziesty pracownik, którego miesięczna pensja bądź roczny dochód przewyższają zarobki 95 proc. reszty społeczeństwa. Tego progu nie wyznacza się przez proste odniesienie do średniej płacy, która może mylić z powodu wysokich pensji na szczycie, lecz na podstawie całego rozkładu zarobków. Zestawienie bierze pod uwagę decyle oraz dane z serii badań struktury wynagrodzeń.

Podstawę obliczeń stanowią dwa główne źródła. Główny Urząd Statystyczny regularnie publikuje analizy struktury płac na etatach, wyodrębniając medianę i poszczególne decyle płacowe. Z kolei Ministerstwo Finansów opiera się na rocznych deklaracjach PIT, które uwzględniają nie tylko pracę najemną, ale również działalność gospodarczą, najem oraz zyski kapitałowe. Dopiero połączenie tych dwóch zbiorów danych pozwala dość precyzyjnie oszacować miejsce top 5 proc.

Ile trzeba zarabiać w 2026 roku?

Najpewniejsze liczby dotyczą pracowników na umowie o pracę. W badaniu GUS za październik 2022 r. próg wejścia do najlepiej zarabiających 5 proc. etatowców wynosił nieco ponad 15 tys. zł brutto miesięcznie. Uwzględniając późniejszy, szacowany na około 16–18 proc. wzrost płac, obecna wartość przesuwa się do około 17,5 tys. zł brutto. Przy standardowym zatrudnieniu przekłada się to na mniej więcej 12 200 zł netto.

O kosztach całkowitych decyduje jednak znacznie więcej składowych. Całkowity koszt zatrudnienia przy tym progu przekracza 21 tys. zł miesięcznie, bo do wynagrodzenia brutto dochodzą jeszcze składki pracodawcy na ZUS. Ponad połowa tej kwoty nie trafia na konto zatrudnionego – pochłaniają ją podatki i obowiązkowe daniny, szczególnie dotkliwe po przekroczeniu drugiego progu podatkowego, czyli 120 tys. zł rocznie. W efekcie osoba z pensją progową rozlicza już znaczną część dochodów według wyższej stawki podatku dochodowego.

W skali roku próg 5 proc. oznacza dochód rzędu 210–230 tys. zł brutto. Dla porównania, jeszcze w październiku 2022 r., przy kwotach nieurealnionych, wystarczało nieco ponad 15 tys. zł brutto miesięcznie. Zmiana w górę wynika przede wszystkim z silnej dynamiki płac w okresie wysokiej inflacji, która szczególnie mocno podbiła stawki w górnych decylach.

Jak próg 5 proc. wypada na tle innych grup?

Pełny obraz drabiny dochodowej widać dopiero przy zestawieniu kilku poziomów. Top 10 proc. najlepiej zarabiających – czyli górny decyl – według urealnionych szacunków zaczyna się dziś od 13 500–15 000 zł brutto miesięcznie, co daje około 9 000–10 000 zł netto. To wciąż poziom wyraźnie niższy od progu 5 proc., ale już istotnie powyżej mediany.

Jeszcze większa różnica dzieli 5 proc. od 1 proc. najbogatszych. Tę wąską grupę – liczącą w całej populacji około 260 tys. osób – w 2022 r. definiował dochód roczny minimum 326 387 zł brutto, po urealnieniu do 2025 r. sięgający już około 563 702 zł brutto rocznie, czyli 47 tys. zł miesięcznie. Dla osób w wieku produkcyjnym ten próg jest jeszcze wyższy, co pokazuje, jak ogromna jest przepaść dochodowa między górną pięcioprocentową grupą a najbardziej zamożnym 1 proc., wynosząca nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych brutto co miesiąc.

Porównanie progów w liczbach

Dla lepszej orientacji przedstawiamy szacowane progi brutto i netto dla głównych grup etatowych w warunkach zbliżonych do obecnych:

Średnia, mediana i rozkład decylowy

Zestawienie progu 5 proc. z przeciętnymi płacami w Polsce daje jeszcze wyraźniejszy obraz dystansu dochodowego. We wrześniu 2023 r. mediana wynagrodzeń wynosiła 7145,33 zł brutto miesięcznie, podczas gdy średnia płaca to około 8649 zł. Różnica blisko 1,5 tys. zł wynika z tego, że najwyższe pensje menedżerów i specjalistów mocno ciągną średnią w górę, podczas gdy mediana tnie rynek na pół.

Gdy spojrzymy na decyle, dolne 20 proc. zatrudnionych dostaje do około 5 tysięcy zł brutto miesięcznie, co – przy płacy minimalnej na poziomie 4666 zł brutto w październiku 2022 r. – oznacza, że prawie co piąty pracownik oscyluje wokół ustawowego minimum. Tymczasem próg 5 proc. oznacza pensję ponad trzykrotnie wyższą. Obraz uzupełnia też skorygowana luka płacowa wynosząca według badań od 15 do 25 proc. na niekorzyść kobiet, a więc przeciętnej Polce trudniej wejść do górnych grup, nawet przy podobnym wykształceniu i stażu.

Jakie źródła dochodu mają 5 proc. najbogatszych?

Mimo że próg 5 proc. kojarzy się głównie z wysokimi pensjami na etacie, rzeczywistość jest bardziej wielowymiarowa. Osoby z górnych percentyli często czerpią pieniądze z kilku strumieni jednocześnie. Wśród nich rosnące znaczenie mają:

• praca na etacie, szczególnie na wyspecjalizowanych stanowiskach menedżerskich i eksperckich,
• działalność gospodarcza rozliczana w formie B2B, nierzadko w tej samej branży co wcześniejszy etat,
• przychody z najmu nieruchomości, stanowiące stabilny, pasywny składnik budżetu,
• kapitał, w tym dywidendy, zyski z papierów wartościowych oraz fundusze inwestycyjne,
• dodatki zmienne – premie roczne, prowizje, bonusy oraz programy akcyjne.

Właśnie te zmienne składniki często decydują o awansie do top 5 proc. Stała pensja to często tylko baza, a dopiero nieregularne wypłaty przesuwają roczny dochód w okolice 210–230 tys. zł brutto.

Jak wyglądają osobne „kluby 1 proc.” ze względu na źródło dochodu?

Ministerstwo Finansów szczegółowo rozbiło populację najlepiej zarabiających według dominującego źródła przychodów. Dzięki temu widać, że dla przedsiębiorców i inwestorów próg 1 proc. znajduje się zupełnie gdzie indziej niż dla etatowców. Opracowanie oparte na deklaracjach PIT pokazuje kilka odrębnych światów:

Wśród etatowców próg 1 proc. to około 32 tys. zł brutto miesięcznie, natomiast dla właścicieli firm ta sama pozycja wymaga przychodów rzędu ponad 2,15 mln zł rocznie, co całkowicie zmienia perspektywę. Dlatego ludzie z grupy 5 proc. najbogatszych często dopiero budują swój majątek i dopiero z czasem mogą przesunąć się wyżej dzięki kolejnym źródłom dochodu spoza etatu.

W jakich branżach i zawodach najłatwiej o dochód w czołówce?

Nie każda ścieżka zawodowa daje jednakowe szanse na przekroczenie progu 5 proc. Statystyki płacowe jednoznacznie wskazują sektory, w których gęstość osób z zarobkami powyżej 15–20 tys. zł brutto jest najwyższa. Dominują tu branże o wysokiej produktywności i globalnym zasięgu, przede wszystkim technologie, finanse, konsulting oraz wyspecjalizowana medycyna.

Szczególne miejsce zajmuje Sektor IT. Role seniorów, architektów systemowych, specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa czy analityków data science regularnie przekraczają próg 5 proc., szczególnie w dużych miastach i w firmach technologicznych. Podobnie sytuacja wygląda w bankowości inwestycyjnej, audycie, transakcjach M&A i na wyższych stanowiskach zarządzania – tam wynagrodzenia rzadko mieszczą się w przeciętnych widełkach.

Oprócz branży kluczowe są też indywidualne wybory zawodowe. W biografiach osób z top 5 proc. powtarzają się wysokie kwalifikacje poparte praktyką, gotowość do częstej zmiany pracodawcy, duży udział składników zmiennych w wynagrodzeniu oraz często dodatkowy strumień dochodu – konsulting B2B, własne projekty czy inwestycje. Same kompetencje bez tych ruchów rzadko wystarczą, aby przebić się do wąskiego grona 5 proc. najlepiej wynagradzanych pracowników etatowych.

Jeśli twoje obecne wynagrodzenie na umowie o pracę sięga około 17,5 tys. zł brutto miesięcznie, jesteś w elitarnej grupie 5 proc. najlepiej zarabiających etatowców – niezależnie od tego, jak często słyszysz podobne pensje w swoim otoczeniu.

Średnia krajowa jest zawyżana przez górne decyle, dlatego porównując swoją pensję, zawsze lepiej odnosić się do mediany, a nie do średniej arytmetycznej.